विराटनगर:= छोराले मात्र बुबा आमालाई दागबत्ती दिने र किरिया बस्नु पर्छ भन्ने परम्पराको अन्त्य गर्दै थारु गायिका सुनिरा चौधरी बुवाको निधनमा किरिया बसेकी छन् ।
धर्मकर्म अनुसार परिवारमा कसैको निधन भए अन्तिम दाहसंस्कार गर्न छोरा नै चाहिन्छ भन्ने मान्यतालाई तोड्दै उनले बुवाको अन्त्यष्टि आफ्नै हातले गरेकी हुन ।
६५ वर्षको उमेरमा बुवा केशरलाल चौधरीको मृत्यु भएपछि मोरङ स्थित बुढिगंगा गाउँपालिका–५ पोठियाकि थारु गायिका समेत रहेकी सुनिरा चौधरी किरियामा बसेकी हुन्।
सुनिराको एकजना दाजु पनि छन तर दाजुले अंशबन्डा लिएर छुट्टिएपछि परिवारलाई वास्ता गर्दैनन् । उनका दाजु बुवाका काजकिरियामा नबसेपछि सुनिराले अन्तिम संस्कार आफैले गरेकी हुन्न। पैत्रिक सम्पत्ति अँँशबण्डा लिएर छुट्टिसकेका दाजुले ४ वर्ष अगाडि आमाको मृत्यु हुँदा पनि दुई दिनमात्र किरियामा बसेर निस्किएको सुनिराले बताईन्। आमाको मृत्यु हुँदा सुनिरा र दाजु दुबैजना किरियामा बसेका थिए । तर दुईदिनपछी दाजुले किरिया छाडेपछि आफू एक्लैले सबै काजकिरिया गरेको उनले बताईन् ।
बुवालाई दागबत्ती दिनाका साथै किरिया बस्न पाउँदा छोरीको भूमिका निर्वाह गरे जस्तो लागेको बताउँदै सुनिराले भनिन्, ” नेपाली समाज र यसले अङ्गीकार गरेको सनातन वैदिक संस्कारसमेत विभेदकारी छन् । जन्मदेखि मृत्युपर्यन्तका थुप्रै कार्यमा पुरुषलाई नै केन्द्रमा राखिएको छ र महिलाको भूमिकालाई गौण बनाइएको छ । मृत्युपछिको क्रियाकर्म संस्कारमा समेत महिला विभेदको शिकार हुने गरेका छन् । सुनिराले महिला र पुरुषबीचको भेदभाव हटाउन राज्यतहबाटै यस्ता सस्कारलाई फेर्न अभियान चलाउनुपर्ने बताइन् ।
“समय परिस्थिति बदलिँदै जाँदा छोरीले पनि छोरासरह बुबाआमाको काजक्रिया गर्नु सकारात्मक पक्ष हो,” युवानेता ओसिम आलमले भने, “बुबाआमाको पालनपोषण र अन्तिम संस्कारमा छोरीको सहभागिताले सांस्कृतिक परिवर्तन गरेको छ ।”
सुनिराका बुवा १० वर्षदेखि प्यारालाईसिसको बिरामी थिए। आमाको पनि ४ वर्षअघि निधन भएको थियो। सुनिराका एकजना दाजु र एकजना दिदि छन्। अंशबन्डा लिएर दाजु छुट्टिएपछि बुवाको सबै उपचार र पालपोषण सुनिरा र उनकी दिदिले गर्दै आइरहेका थिए । थारु भाषाका थुप्रै गित समेत गाएकी सुनिरा चौधरी सामाजिक कार्यमा पनि सक्रिय छिन् ।source:pahilo nepal
