काठमाडौं । काठमाडौंमा आइतबारदेखि नेपाल–भारत पारहवन सहजीकरण सम्मेलन सुरु भएको छ । नेपाल सरकार, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ र मेरिटाइम गेटवे इण्डियाद्वारा संयुक्तरूपमा आयोजित नेपाल–भारत पारवहन सहजीकरण सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपाल–भारत जोड्ने जलमार्गले दुई देशीय व्यापार अझ विस्तार हुने बताएका छन् । नेपाल–भारतबीचको दुई पक्षीय सम्बन्ध भनेको सडक सञ्जाल नै भएकाले सरकार रेलमार्ग र जलमार्गबाट पनि दुई देशलाई जोड्ने काम गरिरहेको बताए । उनले भने, ‘जलमार्ग भनेकै दुई देशीय व्यापारका लागि हुनेछ, नारायणीमा निर्माण हुने जलमार्गबाट आयात–निर्यातमात्र हुनेछ । त्यसले दुई पक्षीय व्यापार अझ विस्तार गर्नेछ ।’ उनले काठमाडौं—वीरगञ्ज रेलमार्ग डिपीआर निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको पनि जानकारी गराए । नेपाल विकासशीलबाट विकसित मुलुकतर्फ फड्को मार्ने क्रममा रहेको भन्दै उनले त्यसका लागि भारतसँगको व्यापारको भूमिका महŒवूर्ण हुने बताए । ले नेपालमा ब्यापार बढाउन भारतको सहयोग अति आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो । वर्तमान सरकारले कानुनी, संस्थागत एवं प्रक्रियागत झण्झट हटाई लगानीमैत्री वातावरण तयार पारेको भन्दै ढुक्क भएर नेपालमा लगानी गर्न आग्रह गरे । उनले सार्वजनिक–निजी साझेदारी तथा लगानी सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको ऐन, विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरणसम्बन्धी ऐनलगायत ऐन कार्यान्वयनमा रहेको र लगानीकर्ताको सहजीकरणका लागि एकल बिन्दु सेवा केन्द्रसमेत सञ्चालनमा आएको जानकारी गराउँदै भारतलगायत संसारभरका लगानीकर्तालाई लगानीका लागि आग्रह गरेका हुन् । नेपालमा राजनीतिक स्थायित्वसहितको सरकार गठन भएको, आर्थिक विकास र समृद्धि नै सबैको साझा लक्ष्य रहेकाले पनि नेपाल लगानीका उपयुक्त गन्तव्य भएको उनको भनाइ थियो । सडक सञ्जालको विस्तारमा प्रमुख प्राथमिकता दिइएको, रेलमार्ग, जल यातायातका लागिसमेत काम भइरहेको उनले बताए । चुलिँदो व्यापार घाटा न्यूनीकरणका लागि यातायात सञ्जालको विस्तारलाई सरकारले विशेष प्राथमिकता भन्दै विविआइएन, सार्क, बिम्स्टेक जस्ता क्षेत्रीय तथा उपक्षेत्रीय संगठनमार्फत पनि प्रयास गरिरहेको बताए । उनले भारतको विहार र उत्तर प्रदेशका राजमार्ग तथा सहायक मार्गको स्तरोन्नतिका कारण पनि कार्गो आयात तथा यातायातका लागि थप सहज भएको बताए । सन् २०३० सम्म नेपाललाई मध्यस्तरीय आय भएको मुलुकका रूपमा विकास गर्ने गरी सरकारले सोच, नीति तथा कार्यक्रमसमेत अगाडि बढाएको स्पष्ट पार्दै प्रधानमन्त्रीले दिगो विकास लक्ष्यमा समावेश भएका योजनालाई समेत पूरा गर्ने विश्वास दिलाए । उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सचिव केदारबहादुर अधिकारीले कार्गो तथा लजिस्टिकका क्षेत्रमा देखिएका समस्या समाधानका लागि नेपाल र भारतले संयुक्तरूपमा काम गरिरहेको बताए भने नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष भवानी राणाले उद्योगी व्यवसायीलाई सहज बनाउने गरी भन्सार परीक्षण तथा अन्य प्रणालीको विकासमा जोड दिइन् । सरकारले सडक सञ्जाल विस्तार, रेलमार्ग तथा जल यातायातसमेत प्राथमिकतामा राखेका कारणले पनि आगामी दिनमा थप सहजता आउने उनको भनाइ थियो । नेपालस्थित भारतीय राजदूत मञ्जीवसिंह पुरीले कार्यक्रममा बोल्दै नेपालका लागि भारतीय राजदूत मञ्जीवसिंह पुरीले समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली नारा रहेको नेपालको विकास र समृद्धिका लागि भारत सहयोग गर्न सधैं तयार रहेको बताए । उनले नेपाल भारतको वाणिज्य सम्बन्ध सकरात्मक रहेको भन्दै पेट्रोलियम पाइपलाइन र रेलवेबाट नेपालको आर्थिक विकासमा टेवा पुग्ने बताए । नेपाल र भारतका प्रधानमन्त्रीले संयुक्तरूपमा वीरगञ्जको एकीकृत भन्सार जाँच चौकी उद्घाटन गरेको र केही समयभित्रै विराटनगरमा समेत त्यस्तै चौकी उद्घाटन हुने क्रममा रहेको भन्दै दुई देशको व्यापार तथा वाणिज्यको क्षेत्रमा नयाँ आयाम सुरु भएको बताए । उनले मोतीहारी–अमलेखगञ्ज पेट्रोलियम पाइप लाइन निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा समेत आइसकेको र कार्गो तथा अन्य लजिस्टिकका क्षेत्रमा समेत थप सहजता आएको बताए । भारत सरकारका वाणिज्य विशेष सचिव एन शिवशैलानले नेपाल–भारतबीचको व्यापार सम्बन्ध अझ सुधारेर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए ।
