काठमाडौं := महालेखापरीक्षकको कार्यालय (OAGN) को प्रतिवेदनले भिजिट भिसा (पर्यटक भिसा) को आवरणमा विदेश जाने नेपालीहरूको सन्दर्भमा एउटा गम्भीर र चिन्ताजनक तथ्य उजागर गरेको छ। अध्ययनका अनुसार, नेपालबाट भिजिट भिसा प्रयोग गरी विदेश उड्ने नेपालीमध्ये करिब ७५ प्रतिशत नागरिकहरू भ्रमण पूरा गरेर स्वदेश फर्किँदैनन्।
यो तथ्याङ्कले नेपाली अध्यागमन प्रणालीको कमजोरी मात्र देखाउँदैन, बल्कि रोजगारीको खोजीमा दलालहरूको प्रलोभनमा परी भिजिट भिसालाई अवैध माध्यम बनाउने प्रवृत्ति अझै पनि समाजमा व्यापक रहेको कुरा स्पष्ट पार्छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE), थाइल्याण्ड जस्ता मुलुकहरूलाई ट्रान्जिट वा मुख्य गन्तव्य बनाएर मानव तस्करहरूले नेपाली युवाहरूलाई असुरक्षित र अवैध मार्ग हुँदै तेस्रो मुलुक र युद्धग्रस्त क्षेत्रसम्म पुर्याइरहेका छन्।
भिजिट भिसाको यसरी दुरुपयोग गरेर कामको खोजीमा विदेश जाँदा नेपाली नागरिकहरूले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ठूलो कानुनी र व्यक्तिगत जोखिम बेहोर्नु परिरहेको छ। सरकारी श्रम स्वीकृति र वैधानिक प्रक्रिया बिना जाने हुनाले यस्ता व्यक्तिहरू विदेशमा अलपत्र पर्ने, चरम श्रम शोषणमा पर्ने, र म्याद सकिएपछि लुकेर बस्नुपर्ने (ओभरस्टे) बाध्यतामा पुग्छन्।
कुनै पनि दुर्घटना वा समस्या पर्दा वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषबाट पाउनुपर्ने कानुनी सुरक्षा र राहत सुविधाबाट समेत उनीहरू बञ्चित हुन्छन्। यो प्रवृत्तिले एकातिर नेपाली राहदानी (Passport) को अन्तर्राष्ट्रिय साख गिराएको छ भने अर्कोतिर सुरक्षित वैदेशिक रोजगारीका लागि नेपाल सरकारले बनाएका नियमहरूलाई पूर्ण रूपमा चुनौती दिएको छ।
