[ लेखक: विप्लवी तेन्जु योन्जन ]
म आफैं दुई दशकदेखि परदेशको भूमिमा आफ्नो पसिना बेचिरहेको मान्छे हुँ। यो लेख मसीले होइन, २० वर्षदेखि मुटुमा जमेको डल्लोले लेख्दैछु।
जुन दिन म त्रिभुवन विमानस्थलको गेटबाट भित्र पस्दै थिएँ, त्यो दिन मेरी छोरी जम्मा ११ महिनाकी थिई। भर्खरै तोतेबोली बोल्न थालेकी, लड्दै-पड्दै दुई पाइला हिँड्न सिकेकी। मेरी श्रीमतीको काखमा टुसुक्क बसेर उसले मलाई हेरिरहेकी थिई, उसलाई के थाहा – उसको बाबा अब उसको बाल्यकाल नै छुटाएर जाँदैछ भनेर।
अनि मेरो छोरा… मेरो छोरा त जम्मा ३ महिनाको थियो। मेरी श्रीमतीको छातीमा टाँसिएको, दूध चुहाउँदै सुतेको त्यो सानो, न्यानो डल्लो। मैले उसलाई अन्तिम पटक चुम्दा मेरो आँसु उसको ओठमा खस्यो। त्यो नै उसले बाबुको माया चाखेको अन्तिम दिन थियो।
आज मेरी त्यही ११ महिने छोरी २३ वर्षकी भएकी छे, मास्टर डिग्रीको तयारीमा जुटेकी छे। मेरो त्यो ३ महिने छोरा आज १७ वर्षको भएको छ, कक्षा १२ मा अध्ययनरत छ।
र यो साल पनि दशैंमा म परदेशमै छु। अघिल्ला २० वटा दशैं जस्तै।
मेरी २३ वर्षकी छोरीले बिहान फोन गरेर भनी – “बाबा, दशैंको टीका कहिले आउनुहुन्छ ? मैले तपाईंको लागि पनि नयाँ सर्ट किनेको छु।”
मेरो १२ मा पढ्ने छोराले म्यासेज पठाएको थियो – “बाबा, दशैंमा साथीहरुको बाबाले खसी काट्दै हुनुहुन्छ, म एक्लै के गर्ने ?”
त्यो म्यासेज पढेर म मलेसियाको यो झ्यालखान जस्तो कोठामा एक्लै भक्कानिएँ।
मेरी श्रीमती… यो २० वर्षमा उनी आमा बनिन्, बुबा बनिन्। उनले एक्लै ११ महिने छोरी र ३ महिने छोरालाई हुर्काइन्। आज छोरी २३ वर्षकी हुँदा र छोरा १२ कक्षामा पुग्दा उनको कपालको कालो रङ पुरै सेतो भइसकेको छ। हाम्रो बिहे त भयो, तर हाम्रो वैवाहिक जीवन कहिल्यै भएन। हाम्रो प्रेम २० वर्षसम्म भिडियो कलको “हेल्लो, सुनिन्छ ?” मा मात्र बाँच्यो।
यो साल पनि टीका मोबाइलको स्क्रिनमै लाग्नेछ। अनि फोन काटिनेछ। स्क्रिन कालो हुनेछ।मैले के कमाएँ ? मैले पठाएको पैसाले छोरीले मास्टर पढ्ने भएकी छे, छोरा १२ मा पुगेको छ। तर त्यो पैसाले मेरी श्रीमतीको २० वर्षको एक्लोपन किन्न सकेन।अब मलाई लाग्छ, म किन परदेशी भएँ ? रहरले होइन। बाध्यताले।
यो देशमा कहिल्यै स्थिर राजनीति भएन। एउटा सरकारले ल्याएको राम्रो योजना अर्को सरकारले च्यातिदिन्छ। हामी जनताले भोट दिएर नेता बनायौं, नेताले हामीलाई दलाल बनाए। हाम्रो पसिनाको मूल्यमा यो देशको आधा अर्थतन्त्र धानेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक हेर्नुस् – कुल गार्हस्थ उत्पादनको २५ प्रतिशत भन्दा बढी रेमिट्यान्सले धानेको छ। हाम्रो रगत-पसिनाले देशको सास चलेको छ।
तर त्यही देशका नेताहरुले हामीलाई के भने ?
कहिले भन्छन् – “खाडीमा भाँडा माझ्न जानेहरु।” कहिले भन्छन् – “विदेशमा गएर पैसा कमाउने लोभीहरु।” कहिले भन्छन् – “देश बुझ्दैनन्।”
हामी भाँडा माझ्ने भएका हौं र ? हो, माझेका हौं। तर हामीले भाँडा माझेर पठाएको पैसाले तिमीहरुले चढ्ने गाडीको किस्ता तिरिएको छ। हामीले शौचालय सफा गरेर पठाएको पैसाले तिमीहरुको छोराछोरीले विदेशमा पढ्न पाएका छन्।यो देशमा भ्रष्टाचार स्थिर छ, राजनीति अस्थिर छ। एउटा युवाले उद्योग खोल्न खोज्छ – घुस चाहिन्छ। अनि हामीले पासपोर्ट बनाउने लाइनमा बस्ने बाहेक अर्को विकल्प के छ ?
अनि हिजो अस्तिको त्यो विपत्तिले मलाई झनै रुवायो।टिभीमा हेरें – बाढीले बस्ती बगायो, पहिरोले घर पुरियो। कयौंको घरबार बिहिन भए, कयौं परिवारका सदस्य अझै बेपत्ता छन्। दशैंको मुखमा आमाले पकाएको मासु होइन, आँसु खाएर बसेका छन्। बाबुले छोराको लास खोज्दै हिडेका छन्, छोराले आमाको हात समातेर रोएका छन्।अनि म यहाँ परदेशमा सोच्दैछु – मेरो परिवार त कम्तिमा सुरक्षित त छ। तर त्यो बाढीमा घर गुमाउने मेरो दाजुभाइको परिवार ? त्यो पहिरोमा बेपत्ता हुने मेरी दिदीबहिनीको सन्तान ? उनीहरुको दशैं कस्तो होला ?
हाम्रो देशमा दुईवटा मात्र बाढी आउँदैन – एउटा खोलाको बाढी, अर्को भ्रष्टाचारको बाढी। खोलाको बाढीले घर बगाउँछ, भ्रष्टाचारको बाढीले भविष्य बगाउँछ। खोलाको बाढीले मान्छे बेपत्ता बनाउँछ, भ्रष्टाचारको बाढीले हामी जस्ता लाखौं युवालाई देशबाटै बेपत्ता बनाउँछ।
हिजो अस्ति बेपत्ता भएकाहरुको नाम रेडियोमा बजिरहँदा मलाई आफ्नै नाम पनि त्यहीँ सुने जस्तो लाग्यो – “२० वर्षदेखि आफ्नै घरमा बेपत्ता एक बाबु।”हामीलाई समृद्ध नेपालको भाषण चाहिँदैन। हामीलाई समृद्धिको परिकल्पना कागजमा होइन, आँगनमा चाहिन्छ।समृद्ध नेपाल भनेको के हो ? सिंहदरबारमा मार्बल लाग्नु मात्र होइन। समृद्ध नेपाल भनेको ११ महिने छोरी छोडेर बाबु विदेश जान नपरोस्। समृद्ध नेपाल भनेको ३ महिने छोरालाई काखमा राखेर बाबुले हुर्काउन पाओस्। समृद्ध नेपाल भनेको बाढी पहिरो आउँदा जनताको घर जोगाउने सरकार होस्, जनताको पैसाले आफ्नो घर बनाउने सरकार होइन। समृद्ध नेपाल भनेको दशैंको टीका मोबाइलको स्क्रिनमा होइन, निधारमा लागोस्।हामी परदेशीले देश मागेका छैनौं। हामीले हाम्रो पसिनाको सम्मान मागेका हौं। हामीलाई “भाँडा माझ्ने” भनेर गाली नदेऊ, हामीलाई “देशको अर्थतन्त्र धान्ने सारथी” भनेर एउटा शब्द सम्मान देऊ। एक दिन म फर्कनेछु। त्यो दिन एयरपोर्टमा मेरी २३ वर्षकी छोरी हुनेछे, हातमा मास्टर डिग्रीको सर्टिफिकेट लिएर। अनि मेरो १७ वर्षको छोरा हुनेछ, कक्षा १२ को किताब बोकेर।त्यो दिन म उनीहरुलाई अंगालो हाल्नेछु र भन्नेछु – “माफ गर बाबुहरुलाई, तिमीहरुको भविष्य किन्नको लागि बाबाले तिमीहरुको वर्तमान बेच्नुपर्यो।”त्यो दिन मेरी आमाले दशैंको टीका मोबाइलको स्क्रिनमा होइन, मेरै निधारमा लगाइदिनुहुनेछ। अनि मेरी श्रीमतीले २० वर्षपछि पहिलो पटक आफ्नो श्रीमानको हात समातेर दशैं मनाउनेछिन्।
त्यही दिन मेरो लागि वास्तविक दशैं हुनेछ। र त्यही दिन नेपालको वास्तविक समृद्धि हुनेछ – जहाँ नेताको भाषणमा होइन, आमाको काखमा र सुरक्षित आँगनमा देश भेटिनेछ।
