एजेन्सी:= उत्तर कोरियाले आफ्नो संविधानमा कठोर संशोधन गर्दै देशको सर्वोच्च नेतृत्वको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न नयाँ सैन्य नीति अख्तियार गरेको छ। फक्स न्युज डिजिटलको रिपोर्ट अनुसार, यदि नेता किम जोङ उनको हत्या भएमा वा उनीमाथि भौतिक आक्रमण भएमा उत्तर कोरियाले जवाफी कारबाहीस्वरूप ‘स्वतः’ (Automatic) आणविक हमला गर्ने व्यवस्था संविधानमै उल्लेख गरेको छ।
१. किन गरियो यस्तो संशोधन ?
पछिल्लो समय इरान र मध्यपूर्वमा विकसित घटनाक्रमले प्योङयाङलाई सशंकित बनाएको देखिन्छ । विशेष गरी इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीको हत्या र त्यहाँका उच्च अधिकारीहरूलाई लक्षित गरी भएका आक्रमणहरूले किम जोङ उनलाई आफ्नो सुरक्षा र शासनको निरन्तरताबारे चिन्तित बनाएको विश्लेषण गरिएको छ ।
यस वर्षको सुरुमा तेहरानमा अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य अपरेसनका क्रममा खामेनी मारिएपछि किमले आफ्नो सुरक्षा रणनीतिलाई कानुनी र संवैधानिक रूपमै ‘अजेय’ बनाउन खोजेको बुझिन्छ। दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायकाअनुसार प्योङयाङमा मार्च २२ देखि सुरु भएको ‘सर्वोच्च जनपरिषद्’को अधिवेशनले यो संशोधनलाई पारित गरेको हो ।
२. ‘कमान्ड-एन्ड-कन्ट्रोल’ प्रणाली र स्वचालित हमला
संशोधित प्रावधानमा ‘आणविक कमान्ड-एन्ड-कन्ट्रोल’ प्रणालीलाई केन्द्रमा राखिएको छ। यदि शत्रु शक्तिहरूको आक्रमणका कारण उत्तर कोरियाको नेतृत्व असक्षम भएमा वा सैन्य नियन्त्रण प्रणाली खतरामा परेमा, कुनै मानवीय आदेश बिना नै आणविक मिसाइलहरू प्रहार हुनेछन्।
संविधानको नयाँ बुँदामा भनिएको छ: “यदि राज्यको आणविक बलमाथिको कमान्ड–एन्ड–कन्ट्रोल प्रणाली शत्रु शक्तिहरूको आक्रमणका कारण खतरामा परेमा तत्काल र स्वचालित रूपमा आणविक हमला सुरु गरिनेछ।” यसको अर्थ यो हो कि किम जोङ उनको अनुपस्थितिमा पनि उत्तर कोरियाको सैन्य संयन्त्रले शत्रु राष्ट्रमाथि विनाशकारी हमला गर्न सक्छ ।
३. दक्षिण कोरियासँगको सम्बन्धमा पूर्ण विराम
उत्तर कोरियाले यो संशोधनमार्फत दक्षिण कोरियासँगको दशकौँ लामो ‘पुनर्मिलन’ को नीतिलाई पनि आधिकारिक रूपमा त्यागेको छ। संविधानबाट एकताका सन्दर्भहरू हटाइएको छ र दक्षिण कोरियालाई ‘प्रमुख शत्रु राज्य’ को रूपमा परिभाषित गरिएको छ ।
रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार, उत्तर कोरियाको इतिहासमा पहिलोपटक संविधानमा दक्षिण कोरियासँगको सीमा स्पष्ट रूपमा तोकिएको छ। किम जोङ उनले दक्षिण कोरियालाई ‘सबैभन्दा शत्रुतापूर्ण राज्य’ भन्दै जुनसुकै बेला युद्ध हुन सक्ने चेतावनी दिँदै आएका छन् ।
४. अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय तनाव
किमले अमेरिकामाथि ‘राज्य आतंकवाद’ र ‘आक्रामकता’ को आरोप लगाउँदै वासिङ्टनको विरोधमा थप आक्रामक हुने संकेत दिएका छन्। दक्षिण कोरिया र अमेरिकाबीचको संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई उत्तर कोरियाले आफ्नो अस्तित्वमाथिको खतरा मान्दै आएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो नयाँ संवैधानिक व्यवस्थाले उत्तर कोरियालाई कुनै पनि प्रकारको ‘डि-न्युक्लियराइजेसन’ (आणविक निशस्त्रीकरण) को वार्ताबाट टाढा राख्ने र आफ्नो आणविक शक्तिलाई स्थायी बनाउने प्रयास गरेको छ । उत्तर कोरियाको यो कदमले कोरियाली प्रायद्वीप र विश्व राजनीतिमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ।
नेतृत्वको हत्या भएमा स्वचालित हमला हुने प्रावधानले ‘म्युचुअल्ली एस्योर्ड डिस्ट्रक्सन’ (MAD) को सिद्धान्तलाई थप जटिल बनाएको छ, जसले गर्दा सानो सैन्य मुठभेडले पनि ठुलो आणविक युद्धको रूप लिन सक्ने जोखिम बढाएको छ ।
