लेखक-विप्लवी तेन्जु योन्जन
अहिलेको मतदान गणनाको पछिल्लो अपडेटले नेपाली राजनीतिमा एउटा असामान्य तर गहिरो संकेत दिएको छ। नयाँ शक्ति राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी अग्रसर देखिनु केवल चुनावी अंकगणितको विषय मात्र होइन; यो जनताको लामो समयदेखि सञ्चित आक्रोशको राजनीतिक अभिव्यक्ति हो।
दशकौँदेखि सत्ता, शक्ति र संरचनामा हावी हुँदै आएका पुराना दलहरूका लागि यो परिणाम निश्चय नै अत्यन्तै मर्माहत क्षण बनेको छ। उनीहरूले कहिल्यै कल्पना नगरेको विपरीत परिणाम भोग्नुपरेको छ। तर प्रश्न उठ्छ—यो परिणाम अचानक आयो कि लामो समयदेखि बनेको राजनीतिक असन्तोषको स्वाभाविक विस्फोट हो?
राजनीतिक विश्लेषणले देखाउँछ कि नेपालको दलगत राजनीति लामो समयदेखि आफ्नै बोझले थिचिँदै आएको थियो। दलभित्र बढ्दो गुटबन्दी, नेताहरूको अहम्ता, निर्णय प्रक्रियामा अत्यधिक दलिय हस्तक्षेप, र राज्य संयन्त्रलाई आफ्नै स्वार्थको उपकरण बनाउने प्रवृत्तिले जनताको भरोसा क्रमशः कमजोर बनाउँदै गयो।
सबैभन्दा गम्भीर आरोप के हो भने—राजनीतिक दलहरू जनसेवाको संस्था भन्दा पनि भ्रष्टाचार, दलाली र व्यापारिक स्वार्थको केन्द्र जस्तो देखिन थाले। जब पार्टीहरू विचार र नीतिको मञ्चभन्दा पनि ठेक्का, नियुक्ति र स्वार्थ बाँडफाँटको केन्द्र बन्न थाले, तब जनताले विकल्प खोज्नु स्वाभाविक थियो।
यही निराशा र आक्रोशको पृष्ठभूमिमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी जस्ता नयाँ शक्तिहरूको उदय भएको हो। जनताले पुरानो राजनीतिक संरचनालाई चेतावनी दिन मतदानको माध्यम प्रयोग गरेका छन्। यो परिणामले एउटा महत्वपूर्ण सत्य उजागर गरेको छ—जनता अब मौन दर्शक बनेर बस्न तयार छैनन्। सामाजिक सञ्जालदेखि मतदान केन्द्रसम्म, नागरिकहरूले आफ्नो असन्तोषलाई राजनीतिक निर्णयमा रूपान्तरण गर्न थालेका छन्।
पुराना दलहरूले लामो समयदेखि आफूलाई अपरिहार्य शक्ति ठान्दै आएका थिए। तर अहिलेको परिणामले त्यो भ्रम चकनाचूर बनाइदिएको छ। लोकतन्त्रमा कुनै पनि शक्ति स्थायी हुँदैन; जनताको विश्वास गुमेपछि सत्ता पनि क्षणमै टाढा जान सक्छ भन्ने स्पष्ट सन्देश आजको परिणामले दिएको छ।
यसलाई केवल हार–जीतको रूपमा बुझ्नु राजनीतिक दूरदृष्टिको कमी हुनेछ। यो परिणाम वास्तवमा एउटा ऐतिहासिक मोड हो—जहाँ नेपाली राजनीतिले नयाँ दिशा खोजिरहेको छ। यदि पुराना दलहरूले यसलाई आत्मसमीक्षाको अवसरको रूपमा लिए भने सुधारको सम्भावना अझै बाँकी छ।
तर यदि उनीहरू अझै पनि अहंकार, पुरानै शैलीको शक्ति खेल र स्वार्थको राजनीतिमा अल्झिरहे भने इतिहासले उनीहरूलाई अझ कठोर रूपमा किनारा लगाउन सक्छ। आजको परिणामले एउटा सन्देश स्पष्ट रूपमा दिएको छ—
लोकतन्त्रमा अन्तिम निर्णय जनताकै हुन्छ, र जब जनताको आक्रोश मतदानमा बदलिन्छ, तब इतिहास सचमुच पल्टिन सक्छ।
